Quyết sách sáng tạo

Là địa phương duy nhất trong cả nước vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, TP.HCM luôn nhận thức và có trách nhiệm cao trong việc gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa Hồ Chí Minh – Anh hùng giải phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới. Đó vừa là nhiệm vụ chính trị đặc biệt, vừa là trách nhiệm, vừa là tình cảm thiêng liêng đối với vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020-2025 xác định “Phát triển văn hóa – xã hội đồng bộ với phát triển kinh tế, làm nền tảng cho thành phố phát triển bền vững” là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, trong đó, đặc biệt có nội dung: “Hình thành Không gian văn hóa Hồ Chí Minh ở thành phố mang tên Bác”.

Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020 – 2025, xác định “Phát triển văn hóa – xã hội đồng bộ với phát triển kinh tế, làm nền tảng cho thành phố phát triển bền vững”

Đây được đánh giá là quyết sách, chủ trương sáng tạo của Đảng bộ TP.HCM, là một trong các nhiệm vụ, giải pháp quan trọng để xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. Đó cũng là minh chứng sinh động, đặc sắc trong việc tiếp tục đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh ngày càng đi vào chiều sâu, xây dựng Thành phố Bác ngày càng văn minh, hiện đại, nghĩa tình, xây dựng và phát triển văn hóa, con người TP.HCM đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.

Là nội dung “rất mới” trong nhiệm kỳ vừa qua, chủ trương xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Thành phố Bác không chỉ nhận được sự thống nhất về tư tưởng và quyết tâm thực hiện của từng cấp ủy, tổ chức cơ sở Đảng, từng cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý, người đứng đầu mỗi địa phương, cơ quan, đơn vị trong toàn Đảng bộ, mà còn nhận được sự đồng tình, hưởng ứng tích cực của quân dân Thành phố.

Để đưa Nghị quyết của Đảng bộ đi vào cuộc sống, Ban Thường vụ Thành ủy đã thành lập Ban Chỉ đạo về Xây dựng không gian văn hóa Hồ Chí Minh, “làm cho tư tưởng, đạo đức, phong cách và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh thấm sâu vào người dân Thành phố, là một nguồn sức mạnh đặc thù của con người Thành phố mang tên Bác”.

Ban Chấp hành Đảng bộ TP.HCM xây dựng và ban hành Chương trình hành động số 44 -CTrHĐ/TU ngày 19/8/2023 thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố lần thứ XI về “Xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh”, định hướng cho việc triển khai sâu rộng trên toàn Thành phố.

Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại các đơn vị trên địa bàn Thành phố

Qua hơn 4 năm thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ XI, nhiệm kỳ 2020-2025, hơn một năm triển khai thực hiện Chương trình hành động số 44-CTrHĐ/TU, Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Thành phố Bác đã từng bước được hình thành với bản sắc riêng, góp phần hiện thực hóa sinh động, sâu sắc tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống Nhân dân, phát huy bản sắc văn hóa, con người TP.HCM hôm nay.

Không gian văn hóa Hồ Chí Minh: hình thành và lan tỏa

Xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh, đưa Không gian văn hóa Hồ Chí Minh vào cuộc sống là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, được TP.HCM tập trung, đồng lòng tổ chức triển khai thực hiện trong thời gian qua.

Công tác lãnh đạo, chỉ đạo, quán triệt, tuyên truyền xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh gắn với phát huy bản sắc văn hóa, con người Thành phố được triển khai thực hiện đồng bộ, tạo chuyển biến rõ rệt trong nhận thức và hành động của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, người lao động và các tầng lớp nhân dân.

Hội nghị sơ kết 1 năm triển khai thực hiện xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trên lĩnh vực văn hóa và thể thao năm 2023

Bằng nhiều hình thức như tuyên truyền cổ động trực quan, triển lãm, văn nghệ tuyên truyền, tổ chức liên hoan, hội diễn, hội thi, chiếu phim, chương trình biểu diễn nghệ thuật, bản tin, hệ thống truyền thanh quận, huyện và các phường, xã, thị trấn, trang bị tủ sách tại các khu phố, ấp…, nhận thức về vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của Không gian văn hóa Hồ Chí Minh gắn với nhiệm vụ xây dựng và phát triển văn hóa, con người Thành phố Bác được nâng cao, xem đó trở thành nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa chiến lược.

Cấp ủy các chi, đảng bộ cơ sở, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội cụ thể hóa chủ trương xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh của Đảng bộ Thành phố thành chương trình, kế hoạch thực hiện cụ thể, cung cấp thông tin tư liệu và giáo dục lịch sử, truyền thống cách mạng liên quan đến cuộc đời và sự nghiệp của Bác cho cán bộ, đảng viên, đoàn viên, hội viên và Nhân dân, tổ chức nhiều hoạt động cụ thể với hình thức phong phú, sinh động để giới thiệu, tuyên truyền, quảng bá và tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh phù hợp với từng đối tượng, thành phần, lực lượng khác nhau…

Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh tại các trường học

Hình thành Không gian văn hóa Hồ Chí Minh với nhiều nội dung và hình thức đa dạng, phong phú, thiết thực, tạo sự lan tỏa sâu rộng trên phạm vi toàn Thành phố, phát huy vai trò chủ thể, sáng tạo của Nhân dân.

Mỗi chi bộ, cơ quan, đơn vị, trường học, doanh nghiệp, bệnh viện, khu dân cư, các đơn vị lực lượng vũ trang, các cơ sở tôn giáo, thờ tự, tín ngưỡng… là Không gian văn hóa Hồ Chí Minh thu nhỏ, được xây dựng phù hợp tình hình thực tế. Đến tháng 5/2025, theo báo cáo, TP.HCM đã xây dựng 5.676 thiết chế, mô hình Không gian văn hóa Hồ Chí Minh. Thông qua các mô hình, giải pháp, đã góp phần làm cho tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh lan tỏa, thấm sâu, hình thành nét đặc trưng trong xây dựng giá trị văn hóa con người của Thành phố mang tên Bác.

Đơn cử, Bảo tàng Hồ Chí Minh – Chi nhánh TP.HCM đã phối hợp cùng NXB Trẻ xây dựng “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh”, trưng bày, giới thiệu các tác phẩm quý về của Chủ tịch Hồ Chí Minh, bản đồ Hành trình 30 năm tìm đường cứu nước và hoạt động cách mạng của Bác Hồ từ ngày 5/6/1911 đến ngày 28/1/1941, triển khai thực hiện Sổ tay Không gian văn hóa Hồ Chí Minh… Qua đó, không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, giáo dục về cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đến cán bộ, đảng viên, đoàn viên, thanh thiếu niên, các tầng lớp nhân dân, mà còn tiếp cận đông đảo du khách trong nước và quốc tế…

Tại một số địa phương, Không gian văn hóa Hồ Chí Minh còn được thiết lập đa ngôn ngữ, có thêm tiếng Anh, tiếng Hàn (Quận 7 trước đây), tiếng Anh, tiếng Trung (Quận 5 trước đây)… để người nước ngoài sinh sống, học tập và làm việc trên địa bàn dễ dàng tiếp cận được các thông tin về Bác Hồ.

Khánh thành công trình “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh – Điểm hẹn kiều bào” vào tháng 6/2024

Ủy ban về Người Việt Nam ở nước ngoài TP.HCM đã khánh thành giai đoạn 1, công trình “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh – Điểm hẹn kiều bào” (6/2024), tạo môi trường giao lưu, học hỏi và kết nối, thúc đẩy sự đoàn kết, gắn kết giữa nhân dân Thành phố và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài cho sự phát triển chung của Thành phố, của đất nước. Đó là nơi để kiều bào trải nghiệm về di sản văn hóa, lịch sử, tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, là cầu nối hỗ trợ người làm công tác kiều bào tìm hiểu, nghiên cứu và tuyên truyền, phổ biến văn hóa, tư tưởng Hồ Chí Minh đến cộng đồng kiều bào trên toàn thế giới…

Đẩy mạnh xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trên không gian mạng, môi trường số.

Trong kỷ nguyên số, TP.HCM đẩy mạnh khai thác, tận dụng tối đa mặt tích cực của mạng Internet và các nền tảng mạng xã hội trong tổ chức tuyên truyền các nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh… Đơn cử, Trang cộng đồng (fanpage) Cột cờ Thủ Ngữ (Facebook, YouTube, Zalo) của Quận 1 cũ, nay là Phường Bến Thành thời gian qua đăng tải hàng trăm bài viết, đoạn phim ngắn, infographic, tài liệu…, lập chuyên mục “Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh – Biên niên sử truyền hình” và “Hồ Chí Minh – Chân dung một con người”, các chuyên mục “Học tập và làm theo Bác kính yêu”, “Nhớ lời Bác dạy”, “Học Bác mỗi ngày”… thu hút hàng triệu lượt xem, tương tác, và chia sẻ.

“Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh trực tuyến” được thiết kế trên Artsteps – nền tảng công nghệ 3D hiện đại

Mới đây, chào mừng 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2025) và 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2025), Ban Thường vụ Đoàn các cơ quan Đảng Thành phố chính thức ra mắt công trình “Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh trực tuyến” được thiết kế trên Artsteps – nền tảng công nghệ 3D hiện đại, phát huy ứng dụng công nghệ số để đến gần hơn với giới trẻ,  giúp người dùng có thể khám phá, tìm hiểu cuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng và phong cách của Bác Hồ một cách trực quan, sinh động và dễ tiếp cận.

Công tác bảo tồn, phát huy giá trị các di tích lịch sử – văn hóa, các thiết chế văn hóa gắn với cuộc đời, sự nghiệp cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh được quan tâm, gắn với công tác chỉnh trang đô thị, quy hoạch, đầu tư xây dựng, khai thác hiệu quả các công trình, thiết chế mới.

Thành phố đã phát huy giá trị của Bến Nhà Rồng, Bảo tàng Hồ Chí Minh – Chi nhánh TP.HCM, Di tích lịch sử Nhà số 5 đường Châu Văn Liêm nơi Bác từng ở, Không gian Tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh tại đường đi bộ Nguyễn Huệ, Không gian Tượng đài Bác Hồ với thiếu nhi tại Nhà Thiếu nhi Thành phố…

Song song đó, tiếp tục hoàn chỉnh các hồ sơ, dự án quy hoạch, đầu tư xây dựng các không gian văn hóa cộng đồng, quảng trường, tượng đài, các thiết chế văn hóa, công viên văn hóa gắn với cuộc đời hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tạo nơi sinh hoạt văn hóa thường xuyên của nhân dân.

TP.HCM đã phối hợp tỉnh Nghệ An tổ chức Lễ hội Làng Sen với chủ đề “Từ Làng Sen đến Thành phố mang tên Hồ Chí Minh”, hỗ trợ Khu di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên số hóa tài liệu, hiện vật, trưng bày về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên…

TP.HCM đã triển khai Đề án Tôn vinh Chủ tịch Hồ Chí Minh ở nước ngoài với chủ trương xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại trụ sở Đảng Cộng sản Chile, Đảng Công nhân Hungary, xây dựng và khánh thành tượng Bác ở Saint Petersburg (Liên bang Nga), tu bổ tượng Bác ở Mexico, tôn tạo Khu di tích lịch sử Bác Hồ tại tỉnh Savannakhet, Lào… Qua đó, tăng cường các hoạt động giao lưu văn hóa, học tập kinh nghiệm, đẩy mạnh nghiên cứu, sưu tầm, quảng bá, tuyên truyền, giáo dục và phát huy giá trị văn hóa, tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh tại nước ngoài.

Không gian Văn hóa Hồ Chí Minh 2025 được trưng bày hiện đại, kết hợp công nghệ tại trường Đại học Kinh tế TP.HCM

Hoạt động văn học, nghệ thuật ngày càng phong phú, đa dạng, sáng tạo, góp phần xây dựng Không gian văn hóa Hồ Chí Minh. Đẩy mạnh sáng tác, xuất bản, sản xuất các tác phẩm văn học, nghệ thuật, báo chí, phim tư liệu, phóng sự, video clip… mang tính tư tưởng, thẩm mỹ, phong phú, hấp dẫn về cuộc đời và sự nghiệp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ban Thường vụ Thành ủy lãnh đạo, chỉ đạo đẩy mạnh tuyên truyền, giới thiệu các tác phẩm văn học, nghệ thuật chủ đề “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” trên địa bàn TP.HCM giai đoạn 2021-2025. Từ đó, cổ vũ, động viên văn nghệ sĩ sáng tạo nhiều tác phẩm văn học, nghệ thuật có giá trị tư tưởng và nghệ thuật cao, khẳng định mục đích, ý nghĩa của việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, sự nghiệp xây dựng và phát triển TP.HCM.

Liên hiệp các hội văn học, nghệ thuật Thành phố chỉ đạo định hướng hoạt động sáng tác văn học, nghệ thuật, tổ chức hội nghị chuyên đề về văn hóa, văn học, nghệ thuật, tập huấn, bồi dưỡng kiến thức văn học, nghệ thuật và lý luận phê bình văn học, nghệ thuật, thực hiện cơ chế “đặt hàng” về các đề tài truyền thống cách mạng, đề tài xây dựng và phát triển của Thành phố…

Các cơ quan báo chí Thành phố tăng cường tuyên truyền thông qua các chuyên trang, chuyên mục về học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, về xây dựng “Không gian văn hóa Hồ Chí Minh”. Nhiều hình thức phong phú, sinh động như tin, bài, video, audio, infographic… được triển khai thực hiện, qua đó chuyển tải các chủ trương, chính sách, các sự kiện chính trị, ngày lễ, kỷ niệm của đất nước, các gương tiêu biểu trong học tập và làm theo Bác, các mô hình, giải pháp xây dựng không gian văn hóa Hồ Chí Minh, xây dựng văn hóa, con người Thành phố… đến cán bộ, đảng viên, Nhân dân Thành phố và cả nước.

Kỳ vọng nhiệm kỳ mới của Đảng bộ TP.HCM

Trên hành trình phát triển, TP.HCM sau hợp nhất với Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Dương mang khát vọng vươn tầm siêu đô thị quốc tế. Xây dựng và phát triển Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trong tình hình mới là nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài. Đây là con đường để văn hóa thực sự trở thành nền tảng tinh thần, động lực phát triển, giúp TP.HCM giữ vững vai trò đầu tàu cả nước.

Khi mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương trở thành một mảnh ghép của Không gian văn hóa Hồ Chí Minh và khi mỗi cán bộ, đảng viên, mỗi người dân đều thấm nhuần, thực hành giá trị văn hóa Hồ Chí Minh trong đời sống, thì Thành phố mang tên Bác sẽ thật sự trở thành Thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình, giàu bản sắc, xứng đáng với niềm tin yêu, kỳ vọng của cả nước.

Dự thảo Báo cáo chính trị Đại hội đại biểu Đảng bộ TP.HCM lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 khẳng định tiếp tục xem xây dựng và phát triển Không gian văn hóa Hồ Chí Minh tại Thành phố Bác là nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trong nhiệm kỳ mới.

Với truyền thống kiên cường, năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm, dám chịu trách nhiệm, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân TP.HCM sẽ luôn phấn đấu xứng đáng với niềm vinh dự, tự hào Thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu, nỗ lực giữ vững vai trò đầu tàu kinh tế, không ngừng phát triển văn hóa, con người, tiếp tục xây dựng và lan tỏa sức sống Không gian văn hóa Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới.